үй Оқып-үйрен Бейбіт жиналыстардағы журналист жұмысы: ережелер, белгілер, баспасөз орталығы

Бейбіт жиналыстардағы журналист жұмысы: ережелер, белгілер, баспасөз орталығы

2020 жылдың 14 шілдесінде ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева бейбіт жиналыстарда болатын БАҚ өкілдерінің жұмысын реттейтін жаңа ережелерге қол қойды. Журналистің қандай айқындауыш белгілері болуы керек? Бұл ережеге блогерлер бағына ма? Енді не өзгереді? «Жаңа репортер» сайты жаңа ережелерді сұрақ-жауап форматында түсіндіреді.

1. Бұл ережелер не үшін қажет?

Иә, бұл ережелерді қажет етер ерекше себептер жоқ. Журналист жария іс-шараларға барып, қандай да бір қосымша ережелерсіз ақпарат таратуға құқылы. Алайда бұл ережелер медиа ҮЕҰ және БАҚ редакцияларының қарсылығына қарамастан қабылданды.

 

2. Журналистің жанында қандай құжаттары болуы керек?
Қызмет куәлігі (ережеде «журналист куәлігі» деп жазылған) болуы керек. Ережеге сәйкес, редакция тапсырмасы, аккредитация және тағы басқа келісім, рұқсатнама құжаттары қажет емес. Егер сондай құжаттарды талап етсе, онда бұл журналистің кәсіби қызметіне кедергі жасау және кәсіби құқықтарын шектеуге жатады.

 

3. Журналистің қандай айқындауыш белгілері болуы керек?
PRESS деген жазуы бар ашық көк түсті кеудеше (жилет), не қаны сары түсті жеңдегі таңғыш, не көк түсті жапсырма болуы керек. Осы аталған үш айқындауыш белгінің біреуі, ТЕК БІРЕУІ, болса, журналистің айқындауыш белгісі бар болып саналады.

 

 

4. Жедел баспасөз орталығы дегеніміз не? Мұндай орталық не үшін қажет?
Жергілікті атқарушы органдар журналистердің кәсіби қызметін қамтамасыз ету үшін сұхбат алу, брифингтер өткізу және т.б. арналған аумақ ұйымдастырады. Бұл аумақ «Жедел баспасөз орталығы» деп аталады.
Жедел баспасөз орталығы мынадай жағдайда ұйымдастырылады:

  • егер бейбіт жиналыстар өткізу туралы хабарламада немесе келісім алу туралы өтініште мәлімделген бейбіт жиналысқа қатысушылардың болжамды саны 200 адамнан асса;
  • бұқаралық ақпарат құралдары жергілікті атқарушы органға өтініш жіберсе – мұндай өтінішті бір немесе бірнеше редакция жібере алады;

 

5. БАҚ редакциялары бейбіт жиналыс кезінде баспасөз орталығын ұйымдастыруға қашан өтініш жіберуі керек?
Бұқаралық ақпарат құралдарының өтініші бейбіт жиналыс өткізілетін күніне дейін бір жұмыс күнінен кешіктірілмейтін мерзімде журналистердің санын көрсете отырып, еркін нысанда жіберіледі.

 

6. Жедел баспасөз орталығының аумағы қалай белгіленеді?
Жедел баспасөз орталығының аумағы лентамен шектеледі. Фото, бейнетүсірілім жасау және сұхбат алу үшін айналаның барлығы жеткілікті көрінуі қамтамасыз етіледі. Электр қуаты жүргізілуі керек. Ережеде журналистердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін «өмірі мен денсаулығына қауіп төнген жағдайда, ішкі істер органдары қызметкерлерінің жедел ден қоятыны» айтылған.

 

7. Журналистер Жедел баспасөз орталығы аумағынан шықпауы керек пе?
Жоқ. Журналистер Жедел баспасөз орталығының аумағында да, одан тыс жерлерде де жүріп-тұруына, ақпарат жинауына құқы бар.

 

8. Бейбіт жиналыс өтетін жерде комментарий, сұхбат беретін жергілікті атқарушы орган өкілдері бола ма?
Иә. Бейбіт жиналыс өтіп жатқанда жергілікті атқарушы орган өкілінің болуы ережеде қарастырылған.

 

9. Егер бейбіт жиналыстар кезінде журналистің кәсіби құқығы бұзылса, онда не істеу керек?
Ережеде журналистердің кәсіби қызметіне кедергі келтіретін адамдар ҚР заңдарында көзделген жауаптылықта болатыны айтылған. Алайда мұны іс жүзінде қалай жасауға болады? Журналистерден ынтымақтастық танытып, бейбіт жиналыстар кезінде басқа журналистердің құқығын бұзу фактілерін тіркеп алуын сұраймыз. Құқық бұзушылықтарға мына әрекеттерді жатқызуға болады: сұхбат алуға, комментарий жазуға тыйым салу немесе кедергі келтіру, фотовидеотүсірім, аудиожазба жасауға тыйым, жазып алған материалды көрсетуді талап ету, журналистің баспасөз орталығынан тыс аумақта емін-еркін жүріп-тұруына тыйым, қорқытып-үркіту, тұтқындау, полицияға апару және т.б. Құқық бұзушылық әрекетті тіркеп алғаннан кейін журналист қызметіне кедергі келтірген адамдардың үстінен арыз-шағым түсіреміз.

 

10. Бұл ереже блогер, фрилансер және азаматтық журналистерге де қатысты ма?
Ресми түрде бұл ережелер журналис пен БАҚ-тың басқа өкілдеріне – редакцияның штаттағы журналистері мен штаттан тыс журналистеріне арналған. Сонымен қатар олар – журналист куәлігі және PRESS сөзі жазылған үш айқындауыш белгінің БІРЕУІ бар фрилансерлер, азаматтық журналистер болуы мүмкін. Блогерлер де бейбіт жиналыстарда емін-еркін жүріп, фотовидео түсіріп, жазба жасай алады.

 

Егер сізге PRESS жазуы бар айқындауыш белгілер: кеудеше (жидет), жеңдегі таққыш және жапсырғыш қажет болса, онда мына бетте өтініш қалдыра аласыз.

ЖАУАП ҚАЛДЫРУ

Пожалуйста, введите ваш комментарий!
Пожалуйста, введите ваше имя здесь

Cоңғы жазбалар

Covid-19 салдары, Тоқаев жиындары және Бозжыра. 16-22 қараша апталық бағдарламаларға шолу

0
2020 жылғы 17 қараша. Коронавирустың жаңа түрін жұқтырған науқас алғаш тіркелгеніне 1 жыл толды. Apta және “Басты бағдарлама” авторлары кешегі аптаның қорытынды эфирін “Covid-19...

ШЫҰ, Ассамблея отырысы және Таулы Қарабақ. 9-15 қараша апталық бағдарламаларға шолу

0
Қазақстан халқы Ассамблеясы кеңесінің отырысы кешегі апталық қорытынды бағдарламалардың ортақ тақырыбына айналды. “7 күн” редакциясы ҚХА-ның 25 жылдық тарихын баяндаса, Apta авторлары отырыс қалай...

АҚШ-тағы сайлау, коронавирус және есек сүті. 2-8 қараша апталық бағдарламаларға шолу

0
Кешегі аптаның ақпараттық-сараптамалық бағдарламалары коронавирустан және АҚШ-тағы президент сайлауынан басталды. Сенбіде эфирге шыққан “7 күн” бағдарламасы елде коронавирус індетін қайта жұқтыру жағдайы тіркелгенін айтса,...

“Тәлім TREND”: батыр-полицейлер, қазақы феминизм және дәстүрлі тәрбие

Еліміздің бас телеарнасы – QAZAQSTAN ұлттық телеарнасында "Тәлім TREND" бағдарламасы көрерменге жол тартты. Жаңа жоба экранға шықпас бұрын, жұртшылық арасында қарама-қайшылыққа толы пікірлер айтылды....

Тоқаев кездесулері, Қонаев ескерткіші және абақтыдағы азаптау. 26 қазан – 1 қараша апталық бағдарламаларға...

0
Апталық қорытынды бағдарламалар эфирі коронавирус тақырыбынан басталуы қайта дәстүрге айналды. “7 күн” тілшілері Қазақстанда коронавирусқа қарсы вакцина әзірленіп жатқанын, “Басты бағдарлама” мен Apta редакциялары...